วิธีเล่นลูกคิด ABACUS

ลูกคิด เป็นเครื่องมือสำหรับใช้คำนวณทั่วไป นับเป็นเครื่องคิดเลขในยุคแรกๆ ของโลก ประกอบด้วยโครงสี่เหลี่ยม และมีแกนหลักสำหรับร้อยตัวลูกกลมๆ สำหรับใช้นับ สามารถเลื่อนขึ้นลงได้อิสระ ลูกคิดแบบเชิงกลเช่นนี้มีด้วยกันหลายแบบ และหลายภูมิภาค











Advertising

เช่น บาบิโลน โรมัน จีน ญี่ปุ่น แต่ที่รู้จักกันดีคือลูกคิดแบบจีน โดยทั่วไปในประเทศไทย จำกัดความว่า ลูกคิด เป็นเครื่องคำนวณเครื่องแรกที่มนุษย์ได้ประดิษฐ์ คิดค้นขึ้นมาโดยชาวตะวันออก หรือชาวจีนโพ้นทะเล และยังมีใช้งานอยู่ในปัจจุบันมีลักษณะต่างๆ หลายประเภทจำแนกออกไป เช่น ลูกคิดของจีนจะมีตัวนับรางบนสองแถว ขณะที่ลูกคิดของญี่ปุ่นนั้น จะมีตัวนับรางบนเพียงแถวเดียว แม้จะเป็นอุปกรณ์สมัยเก่า แต่ก็มีความสามารถในการคำนวณเลขได้ทุกระบบเลยทีเดียว

วิธีเล่นลูกคิด ABACUS

ลูกคิดที่นิยมใช้กันโดยทั่วไปแล้วมีอย่างน้อย 10 หลัก แต่ละหลักจะมีลูกคิดหลักละ 7 ลูก มีขื่อกั้นแบ่งตอนบนและตอนล่างออกชัดเจน ตอนบนมีลูกคิดหลักละ 2 ลูก ตอนล่างมีลูกคิดหลักละ 5 ลูก

วิธีเล่นลูกคิด ABACUS

วิธีเล่นลูกคิด ABACUSส่วนประกอบของลูกคิด

  • Frame ขอบ (กรอบ) ราง
  • Upper Deck กรอบรางตอนบน
  • Lower Deck กรอบรางตอนล่าง
  • Beam ขื่อ
  • Rods หลัก (แกนราง)
  • Beads เม็ดลูกคิด

หลักการนับลูกคิด

การนับหลักของลูกคิดนั้น ว่าหลักใดเป็นหลักหน่วย หลักสิบ หลักร้อย หลักพัน หรืออื่นๆ มีวิธีนับเช่นเดียวกับการนับหลักจำนวนเลขตามวิธีเลขคณิตศาสตร์โดยทั่วไป โดยเลือกกำหนดให้แกนรางหลักสุดท้ายหรือ หลักขวาสุดเป็นหลักหน่วย และไล่หลักทางซ้ายมือไปเรื่อยๆ
เป็น สิบ ร้อย พัน หมื่น แสน ล้าน สิบล้าน ฯลฯ หรือหากมีความชำนาญแล้ว สามารถกำหนดแกนรางตำแหน่งใดๆ เป็นหลักหน่วยก็ได้

  • <– แกนถัดไปทางซ้าย 1 แกนเป็นหลักสิบ
  • <– แกนถัดไปทางซ้าย 2 แกนเป็นหลักร้อย
  • <– แกนถัดไปทางซ้าย 3 แกนเป็นหลักพัน หรือกำหนดเป็นทศนิยม
  • –> แกนถัดไปทางขวา 1 แกนเป็นทศนิยมตำแหน่งที่ 1
  • –> แกนถัดไปทางขวา 2 แกนเป็นทศนิยมตำแหน่งที่ 2

คำที่ใช้ในการดีดลูกคิด

ให้ หมายความว่า เพิ่ม หรือ บวก
ทด หมายความว่า เพิ่มไปข้างหน้าทางซ้ายมือหนึ่งหลัก
ถอน หมายความว่า ลบออก หรือ หักออก
ยืม หมายความว่า ยืมจากทางซ้ายมือหนึ่งหลัก

วิธีใช้นิ้ว สำหรับลูกคิด

การใช้นิ้วในการดีดลูกคิดให้ถูกหลักและวิธี จะต้องใช้นิ้ว 3 นิ้วช่วยกัน คือ นิ้วหัวแม่มือ นิ้วชี้ และนิ้วกลาง ในขณะดีดลูกคิดไม่ควรให้ข้อศอกของมือที่ใช้ดีดลูกคิดแตะพื้นโต๊ะ การฝึกดีดลูกคิดให้ถูกหลักและวิธี จะทำให้คิดเลขได้คล่องแคล่ว เกิดความชำนาญและสามารถคิดเลขได้รวดเร็วไม่แพ้การใช้เครื่องคิดเลข

การใช้นิ้วทั้ง 3 ในการดีดลูกคิดจะแบ่งหน้าที่กัน ดังนี้

  • นิ้วหัวแม่มือ ใช้สำหรับดีดลูกคิดตอนล่างขึ้น
  • นิ้วชี้ ใช้สำหรับดีดลูกคิดตอนบนและตอนล่างลง และช่วยนิ้วหัวแม่มือจับลูกคิดตอนล่างขึ้น
  • นิ้วกลาง ใช้สำหรับดีดลูกคิดตอนบนขึ้น

วิธีเล่นลูกคิด ABACUS

การหาค่าของลูกคิดในแต่ละเม็ด ซึ่ง เม็ดลูกคิด ตอนบน จะมีค่าเม็ดละ 5 หน่วย ตามหลักที่กำหนด คือ

หลักหน่วย มีค่า 5
หลักสิบ มีค่า 50
หลักร้อย มีค่า 500
หลักพัน มีค่า 5,000

เม็ดลูกคิด ตอนล่าง มีค่าเม็ดละ 1 หน่วย
หลักหน่วย มีค่า 1
หลักสิบ มีค่า 10
หลักร้อย มีค่า 100
หลักพัน มีค่า 1,000

ดังนั้น ลูกคิดตอนล่าง 5 ลูก มีค่าเท่ากับลูกคิดตอนบน 1 ลูก และ ลูกคิดตอนบน 2 ลูก มีค่าเท่ากับลูกคิดตอนล่างถัดไปทางซ้ายมือ 1 ลูก เมื่อต้องการดีดลูกคิด ต้องจัดลูกคิดตอนบนเลื่อนขึ้นไปติดขอบบน และลูกคิดตอนล่างเลื่อนไปติดขอบล่าง โดยปล่อยตรงกลางระหว่างขื่อว่างไว้ เวลาคิดจะเลื่อนลูกคิดไปติดขื่อ อ่านค่าการคำนวณจากเม็ดลูกคิดที่ติดขื่อ ตัวอย่าง จากภาพอ่านค่าได้เป็น 8,215 (แปดพันสองร้อยสิบห้า)

วิธีเล่นลูกคิด ABACUS

หลักในการตั้งตัวเลข ในการดีดลูกคิดจะตั้งหลักใดเป็นหลักหน่วยก็ได้ แต่ต้องจำให้ได้ โดยปกตินิยมให้หลักหน่วยอยู่ชิดขอบขวามือ แล้วนับหลักถัดไปทางซ้ายมือเป็นหลักสิบ หลักร้อย หลักพัน ตามลำดับ ตัวอย่างเช่นตั้งตัวเลข 8,215

  • ตั้ง หลักพัน เป็นอันดับแรก โดยเลื่อนลูกคิดตอนบนลงมาติดขื่อ 1 ลูก และเลื่อนลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 3 ลูก (5+3=8)
  • ตั้ง หลักร้อย เป็นอันดับถัดมา โดยเลื่อนลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 2 ลูก (2)
  • ตั้ง หลักสิบ เป็นอันดับถัดมา โดยเลื่อนลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 1 ลูก (1)
  • ตั้ง หลักหน่วย เป็นอันดับสุดท้าย โดยเลื่อนลูกคิดตอนบนลงมาติดขื่อ 1 ลูก (5)

วิธีบวกด้วยลูกคิด

วิธีบวกด้วยลูกคิดจะเริ่มบวกตั้งแต่หลักทางซ้ายมือไปหาหลักทางขวามือ หรือจากหลักที่มีค่าสูงไปหาหลักที่มีค่าต่ำ(หลักหน่วย) เช่นเดียวกับการตั้งตัวเลข และเป็นทางตรงกันข้ามกับการบวกด้วยวิธีเลขคณิต ซึ่งบวกจากทางขวามือไปทางซ้ายมือ หรือเริ่มบวกจากหลักหน่วย ไปหาหลักสิบ หลักร้อย ตามลำดับ

ตัวอย่าง 8215+1260 กับวิธีเลขคณิต 8 2 1 5
1 2 6 0 +
9 4 7 5
การบวกตามวิธีเลขคณิตจะเริ่มบวกจากหลักหน่วย ไปหาหลักสิบ หลักร้อย หลักพัน ตามลำดับ

วิธีเล่นลูกคิด

วิธีเล่นลูกคิด ABACUS

ลูกคิดที่ระบายสีดำ เป็นตัวตั้ง | ลูกคิดที่ระบายสีน้ำเงิน เป็นตัวบวก

การตั้งตัวเลข 8215 จะตั้งตามลำดับ ดังนี้

  • ตั้ง หลักพัน เป็นอันดับแรก โดยเลื่อนลูกคิดตอนบนลงมาติดขื่อ 1 ลูก และเลื่อนลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 3 ลูก (5+3=8)
  • ตั้ง หลักร้อย เป็นอันดับถัดมา โดยเลื่อนลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 2 ลูก (2)
  • ตั้ง หลักสิบ เป็นอันดับถัดมา โดยเลื่อนลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 1 ลูก (1)
  • ตั้ง หลักหน่วย เป็นอันดับสุดท้าย โดยเลื่อนลูกคิดตอนบนลงมาติดขื่อ 1 ลูก (5)

การบวกตัวเลข 1260 จะบวกตามลำดับ ดังนี้

  • บวก หลักพัน เป็นอันดับแรก โดยให้ลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 1 ลูก (1)
  • บวก หลักร้อย เป็นอันดับถัดมา โดยให้ลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 2 ลูก (2)
  • บวก หลักสิบ เป็นอันดับถัดมา โดยให้ลูกคิดตอนบนลงมาติดขื่อ 1 ลูก และให้ลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 1 ลูก (5+1=6)
  • บวก หลักหน่วย เป็นอันดับสุดท้าย โดยให้ลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 0 ลูก (0)

วิธีเล่นลูกคิด ABACUS

อ่านค่าการคำนวณจากเม็ดลูกคิดที่ติดขื่อ จากภาพอ่านค่าได้เป็น 9,475 (เก้าพันสี่ร้อยเจ็ดสิบห้า) ในการดีดลูกคิดให้ชำนาญ คล่องแคล่ว รวดเร็ว จะต้องใช้นิ้วถูกต้อง คิดตามลำดับขั้น

วิธีลบด้วยลูกคิด

วิธีลบด้วยลูกคิดนั้นตรงข้ามกับการบวก การบวกคือการให้หรือเพิ่ม ส่วนการลบนั้นคือการถอนหรือหักให้น้อยลง เมื่อต้องการลบเลขจำนวนหนึ่งออกจากเลขอีกจำนวนหนึ่ง จะต้องตั้งตัวเลขบนลูกคิดเช่นเดียวกับการตั้งเลขเมื่อต้องการบวก จำนวนเลขที่จะนำไปลบตัวตั้งนั้น เริ่มลบตั้งแต่หลักซ้ายมือไปหาหลักขวามือ เช่นเดียวกับการบวกตัวเลขด้วยลูกคิด แต่ต่างกับการลบเลขตามวิธีเลขคณิต
ตัวอย่าง 9475-2351

ตัวอย่าง วิธีเลขคณิต 9475-2351
9 4 7 5
2 3 5 1 -
7 1 2 4
การลบตามวิธีเลขคณิตจะเริ่มลบจากหลักหน่วย ไปหาหลักสิบ หลักร้อย หลักพัน ตามลำดับ

วิธีเล่นลูกคิด ABACUS

วิธีเล่นลูกคิด ABACUS

ลูกคิดที่ระบายสีแดง เป็นตัวลบ | ลูกคิดที่ระบายสีน้ำเงิน เป็นตัวให้ หรือเพิ่ม

การตั้งตัวเลข 9475 จะตั้งตามลำดับ ดังนี้

  • ตั้ง หลักพัน เป็นอันดับแรก โดยเลื่อนลูกคิดตอนบนลงมาติดขื่อ 1 ลูก และเลื่อนลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 4 ลูก (5+4=9)
  • ตั้ง หลักร้อย เป็นอันดับถัดมา โดยเลื่อนลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 4 ลูก (4)
  • ตั้ง หลักสิบ เป็นอันดับถัดมา โดยเลื่อนลูกคิดตอนบนลงมาติดขื่อ 1 ลูก และเลื่อนลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 2 ลูก (5+2=7)
  • ตั้ง หลักหน่วย เป็นอันดับสุดท้าย โดยเลื่อนลูกคิดตอนบนลงมาติดขื่อ 1 ลูก (5)

การลบตัวเลข 2351 จะลบ หรือถอนออกตามลำดับ ดังนี้

  • ลบ หลักพัน เป็นอันดับแรก โดยถอนลูกคิดตอนล่างลงจากขื่อ 2 ลูก (2)
  • ลบ หลักร้อย เป็นอันดับถัดมา โดยถอนลูกคิดตอนล่างลงจากขื่อ 3 ลูก (3)
  • ลบ หลักสิบ เป็นอันดับถัดมา โดยถอนลูกคิดตอนบนขึ้นจากขื่อ 1 ลูก (5)
  • ลบ หลักหน่วย เป็นอันดับสุดท้าย โดยถอนลูกคิดตอนบนขึ้นจากขื่อ 1 ลูก และให้ลูกคิดตอนล่างขึ้นไปติดขื่อ 4 ลูก (-5 +4 =1)

อ่านค่าการคำนวณจากเม็ดลูกคิดที่ติดขื่อ จากภาพอ่านค่าได้เป็น 7,124 (เจ็ดพันหนึ่งร้อยยี่สิบสี่)

วิธีเล่นลูกคิด ABACUS

การลบด้วยลูกคิดก็มีสูตรใช้เช่นเดียวกับการบวก สูตรการลบจะตรงกันข้ามกับสูตรการบวก สูตรใดที่เป็นการให้สูตรบวก จะเป็นการถอนในสูตรลบ นอกจากลูกคิด จะสามารถคำนวณการ บวก ลบ เลขได้แล้ว ยังสามารถคำนวณ การคูณ หาร ได้อีกด้วย หากจะอธิบายรายละเอียดคงได้อ่านกันอีกนาน เพราะวิธีการจะค่อนข้างซับซ้อนมากขึ้น และในกรณีการหาร ควรจะสามารถท่องจำ “สูตรหาร ของลูกคิด” ให้แม่นยำเสียก่อน ดังนี้

ลูกคิด กับ สูตรหาร

  • สูตร 2
  • 2-1-5
  • สูตร 3
  • 3-1-31   3-2-62
  • สูตร 4
  • 4-1-22   4-2-5   4-3-72
  • สูตร 5
  • 5-1-2    5-2-4    5-3-6   5-4-8
  • สูตร 6
  • 6-1-14   6-2-32   6-3-5   6-4-64   6-5-82
  • สูตร 7
  • 7-1-13   7-2-26   7-3-42   7-4-55   7-5-71   7-6-84
  • สูตร 8
  • 8-1-12   8-2-24   8-3-36   8-4-5   8-5-62   8-6-74   8-7-86
  • สูตร 9
  • 9-1-11   9-2-22   9-3-33   9-4-44   9-5-55   9-6-66   9-7-77   9-8-88

ลูกคิด สูตรพิเศษ

  • 1-1-91   2-2-92   3-3-93   4-4-94   5-5-95   6-6-96   7-7-97   8-8-98   9-9-99
  • คำอธิบายการท่องสูตรหาร
  • 2-1-5 (ท่องว่า สอง – หนึ่ง – ห้า) ที่มาคือ 2 หาร 10 เท่ากับ 5
  • 3-1-31 (ท่องว่า สาม – หนึ่ง – สามหนึ่ง) ที่มาคือ 3 หาร 10 เท่ากับ 3 มีเศษ 1

เดี๋ยวนี้มีโรงเรียนสอนการดีดลูกคิด ทำให้เด็กๆ บวก-ลบ และคำนวณเลขได้เร็วขึ้น พัฒนาการด้านสมองและความจำดีเลิศ